Els Meeuse over Thuis, 3 maart 2014

 

Eind januari presenteerde Geert Buelens zijn nieuwe bundel Thuis. De ene dag was hij te gast in het Vlaams-Nederlands Huis deBuren. De volgende dag, Gedichtendag, presenteerde hij de bundel in De Nieuwe Liefde. Buelens is een man die niet op één plaats blijven kan. Hij woonde de afgelopen tien jaar in vijf steden en drie landen. Thuis is een vergeefse zoektocht van een rusteloze schrijver naar iets dat zekerheid en houvast biedt. 

 

 

Vrijwel alle gedichten in de bundel hebben tussen haakjes een nadere specificering van de titel van een gedicht meegekregen. Dat was één van de eerste dingen die mij opviel toen ik Thuis opensloeg.

 

 

Veel gedichten gaan over het thema geld. In een tijd van crisis is dat niet heel opmerkelijk. Maar de gedichten stellen niet alleen de crisis centraal; ze gaan over veel meer dan dat. Het gedicht ‘Open deur (Huisvredebreuk)’ sprak mij bijzonder aan. ‘Er kwam een vreemde door / die rommelde in laden / en geld meenam / uit een vorige eeuw […] Bezitsverlies is onvermijdelijk / ook ongevraagd / wordt er gedeeld.’ Uit dit gedicht spreekt berusting in de voortvluchtigheid van welvaart. Men kan zich thuis denken te voelen in geld en daar het geluk in zoeken, maar dat geluk is tijdelijk en slechts inbeelding, getuige ook het gedicht ‘De munt (Spookplek)’: ‘Wat in een stroom overging en verdween / was er misschien nooit echt geweest’.

 

Buelens laat meerdere keren terugkomen dat het leven een soort dwang is, waar je jezelf in moet mengen, wil je ergens komen en de moed niet verliezen. Ons wordt geleerd om door te zetten, we kunnen niet anders. We moeten ons geluk ergens blijven zoeken, waar dan ook.

 

Transit (Gelukzoeken)

Lees gedicht

 

Transit (Gelukzoeken)

 

Wij zijn samen onderweg
en kussen de zegelring van wie daar om vraagt

 

Beter worden we er niet van
al schept het misschien een band

 

Die we kunnen gebruiken
ankerloos als we zijn

 

Wagen na wagen trekt aan ons voorbij
wat de afstand alleen maar vergroot

 

Overal vogels, scharminkels van het ongebondene
een aansporing en aanfluiting gelijk

 

Een paar dozijn zou nog kunnen
maar toch geen honderden, elke dag opnieuw

 

We zullen worden gezien
als luxepaarden, als kamelen zonder baat

 

De tegenstand wordt al georganiseerd
maar wij zetten door, iets anders hebben we nooit geleerd

 

Geert Buelens

 

Het geluk zoeken in de kunst biedt tijdelijk een rustpunt. Schrijven, dichten en lezen kunnen je even het gevoel geven dat je thuiskomt. Het blijkt op den duur echter een frustrerende bezigheid, omdat het thuiskomstgevoel niet meer dan een illusie is. In ‘Huis van de kunst’ (zie het omslag) wordt beschreven hoe een poging gedaan wordt de ‘je’ te vermoorden. Het huis van de kunst wordt geplunderd, geradbraakt, maar tevergeefs. ‘Het is niet gelukt / Iedereen werd erin gezogen / wie over het rooster liep eerst / Persoonlijk, zegt men dan / kunstig als vanouds / Dat is waar / maar het is niet gelukt’. De kunst blijft staan als een huis. Het lezen moet dan ook bevorderd worden. Het enige waar je hoofd door gestut  kan worden is uiteindelijk toch het alfabet:

 

One 2 Read (Leesbevordering)

Lees gedicht

 

One 2 Read (Leesbevordering)

 

verlangen naar een vlak bestaan
een letterloos leven

          waait de zuiderwind
          komt het er langs mijn ogen uit
is dat erg
voelt u zich daardoor onthand
dit ongelezen blad moet
dit niet persoonlijk nemen
          de dwangarbeid voortgezet
          ontstaat een nieuw raderwerk
wou u niet baas in eigen boek
laat dat geluk zich niet ontvallen
vluchten kan niet meer
weet je hoofd gestut
door het alfabet

 

Geert Buelens

 

Het leven geeft geen rust. De dwangarbeid moet worden voortgezet, gesteund door de letters van het alfabet. De dubbele titels van de gedichten laten misschien wel zien dat het uiteindelijk onmogelijk is een blijvend thuis te creëren; woorden, gedichten en titels van gedichten zijn niet toereikend om te zeggen wat er gezegd moet worden en het verlangen naar rust op te heffen. Integendeel, schrijven levert juist onrust op. We kunnen niet anders; ‘iets anders hebben we nooit geleerd’. Er moet tussen haakjes doorgeschreven worden, tot in het oneindige. Dat is de rusteloze dwangarbeid van een reizende dichter.

 

Geert Buelens, Thuis. Uitgeverij Ambo, Amsterdam 2014, € 17,95, 64 blz.

Submit to FacebookSubmit to Twitter